Homepage Universiteit Leiden
Homepage Faculteit der Letteren Homepage Forum Zoeken in Forum E-mail redactie Forum

Jaargang 4, nummer 3 (mei 2004)

   Agenda
   Onderwijs
   Onderzoek
   Personalia
   Discussie
   Bibliotheek
   Bestuurszaken
   ICT
   Colofon
Jos las Leids

Selectie van Leidse publicaties besproken door Jos Damen (Universiteitsbibliotheek)

[nb. onderstaande links verwijzen naar de tekst elders op deze pagina]

 

Orestes in Veghel

 

Juristen kunnen niet schrijven. Vooroordelen zijn er om bijgesteld te worden. Juristen wegen wetten op goudschaaltjes. Sommige juristen kunnen dat ook met woorden. Ik las Orestes in Veghel van Hans Nieuwenhuis. Deze Leidse jurist (hoogleraar burgerlijk recht, geb. 5 okt. 1944) schreef een schitterend boek. Dat boek is vooral mooi omdat het vragen stelt die ongemakkelijk zijn. Vervolgens probeert Nieuwenhuis door omschrijvingen, wettelijke beschouwingen en vergelijkingen met Bijbelboeken en literatuur niet een antwoord, maar een betere vraag te vinden. Dat helpt de wereld beter te begrijpen.

Wat zijn die ongemakkelijke vragen? Mag een Duitse grenswacht 20 jaar na het doodschieten van een vluchteling -volgens de toenmalige wet een "correcte" handeling- alsnog veroordeeld worden? Lijkt een 17-jarige Koerd die in Veghel het vriendje van zijn zus dood schiet op Orestes? Is alle onverdiende leed onrecht (Leidse Kelly)? Hoe zit het met het huwelijksleven (Mozart, 1001 Nacht, matriarchaat, zaaddonoren, Fatiha wil niet naar Marokko)? Nieuwenhuis legt onverwachte verbanden. Lezen!

Hans Nieuwenhuis: Orestes in Veghel: recht, literatuur, civilisatie. Uitgeverij Balans, 2004.

leidsewetenschappers.leidenuniv.nl

Kaas & de evolutietheorie
Orestes in Veghel

 

Itali in Leiden

 

Ooit schreef een Leids wetenschapster een biografie van Maria Montessori. Dit jaar wordt in Leiden de Italiaanse pozie in het zonnetje gezet. Wat zullen we horen op dinsdag 8 juni 2004 vanaf 19.00 uur aan de Nieuwe Rijn in Leiden? Negen eeuwen Italiaanse liefdespozie in 80 gedichten. Gedichten van Pugliese, Dante, Petrarca, Tasso, Goldoni, Leopardi, d'Annunzio, Montale, Pasolini en vele anderen. Helaas niet van Franco Loi, de Milanees. Daarom hier van hem een kort gedicht:

Mai che la gioia sia cume quand l'aria
t te respret e den' la vegn de t,
ma cume nevura che passa sulitaria
e nel gran vj del nient par la svanss.

Geluk moet nooit zo zijn alsof de lucht
die je inademt heel diep in je komt,
maar als een wolk die langzaam overdrijft
en in de grote leegte van het niets lijkt te verdwijnen.

(uit: Franco Loi: Hemel zonder gezicht. Vertaling door Willem van Toorn en Sabrina Corbellini. Amsterdam, Querido, 2001)

www.muurgedichten.nl (8 juni 2004)

Voorzijde boek 4 jan. 1944
Hemel zonder gezicht

 

Heibel rond Tinbergenlezing (19 mei 2004)

 

Sinds 2003 organiseert de Leidse universiteit samen met Museum Naturalis, NWO en NRC-Handelsblad een lezing. De eerste keer heette die lezing de Gould-lezing, ten ere van de evolutiebioloog Stephen Jay Gould. Tijs Goldschmidt sprak op 20 mei 2003 in de Leidse Pieterskerk de eerste Gould-lezing uit en maakte van zijn betoog het aardige boekje De andere linkerkant. Dit jaar spreekt Stephen Dawkins. Dawkins is zo'n beetje te beschouwen als de wetenschappelijke tegenpool van Stephen Jay Gould. Hij is bovendien een stijfkop. Helemaal niet erg: Dawkins houdt gewoon een lezing in Leiden, maar die lezing heet nu de Niko Tinbergenlezing. Slim gevonden: Tinbergen was een Leienaar, Nobelprijswinnaar en gedragsbioloog. En reken maar dat Dawkins net als in zijn boeken (The Selfish Gene, A Devil's Chaplain) op 19 mei een interessant betoog gaat houden in de Pieterskerk.

www.science.leidenuniv.nl

www.nobel.se

 

 

Van Gestel en Annie M.G. (26 mei 2004)

 

Peter van Gestel (geb. 1937) publiceert sinds zijn 40e kinderboeken. Die boeken (Mariken, Winterijs) krijgen prijzen en verkopen goed; bij kinderboeken niet altijd een logische combinatie. Op woensdag 26 mei om 20.00 uur spreekt Peter van Gestel in het Academiegebouw over Dromen, sprookjes en verhalen. Het is al weer de vijfde Annie M.G. Schmidtlezing, georganiseerd door de Leidse Faculteit der Letteren en de Stichting Kinder- en Jeugdliteratuur.

www.rnw.nl

 

Keblusek en boekenagenten

 

Het moest een Leidse neerlandica zijn die het archief van de Amsterdamse Wisselbank indook op zoek naar de geschiedenis van de boekverkoop in en buiten de Nederlanden. Wat ze daar vond, wat boekenagenten zijn en hoe de ideale bibliothecaris er uit ziet, is allemaal te vinden in de Amsterdamse oratie van Marika Keblusek: De weg van het boek. Onder die titel sprak Keblusek (geb. 1965) op 18 december 2003 haar rede uit bij de aanvaarding van het bijzonder hoogleraarschap in de geschiedenis van uitgeverij en boekhandel, de zogeheten Tiele-leerstoel. Nu ook in druk!

cf.hum.uva.nl/bookmaster/medewmarika1.htm

De weg van het boek
De weg van het boek

 

Leidse weg van de moslim

 

Arme drs. Jeannette Ploeger. Eerst vertaalt ze in juli 1995 met veel opoffering deel 1 van De weg van de moslim van de oude schriftgeleerde El Djezeri, geboren in 1921. Een paar jaar later volgt deel 2 en in 2000 eindelijk deel 3 (Sociale betrekkingen). Drs. Ploeger trots, echtgenoot (voorzitter van de Leidse Islamitische basisschool Er Rislh) blij. De eigen Leidse uitgeverij Project Dien (Postbus 1210, 2302 BE Leiden) verkoopt zowaar diverse exemplaren; er komt een tweede druk. Koopt zo'n rotjournalist vier jaar na publicatie in een Amsterdamse moskee een exemplaar van deel 3 van De weg van de moslim en haalt een alinea totaal uit zijn context. De elllende begint. Mag ik El Djezeri zelf het woord geven?

"Het is duidelijk dat een verwaarloosd vertrek, dat sinds langere tijd niet is schoongemaakt, ongezond wordt met een walgelijke geur en een genfekteerde lucht. De microben tieren er welig. Dat is exact wat er gebeurt in een maatschappij, waarin het kwaad niet wordt afgekeurd, waarin men niet meer aanspoort om het goede te doen. Het lijdt geen twijfel of de zielen raken al snel beschadigd en de mensen worden gemeen. Het goede raakt onbekend en het kwade heerst overal." (pag. 91)
A.B.D. Djezeiri: De weg van de moslim. Deel 1: Geloof, gedrag. Vertaling Jeannette Ploeger. Leiden, 1995.

www.nieuwsbank.nl/inp/2004/04/28/f007.htm

De weg van de Moslim
Deel 1: Geloof, gedrag

Goochelen met getallen

 

Museum Boerhaave goochelt nooit met bezoekersaantallen. Dat zouden ze in het museum makkelijk kunnen, want ze weten van de hoed en de rand, getuige de nieuwe tentoonstelling Goochelen met getallen. Wiskunde? Jazeker maar ook astronomie, architectuur, prenten en zeevaart. Een greep uit de tentoongestelde voorwerpen: de voorloper van onze computer uit 1830 (Differentiemachine van Babbage), een schitterende verzameling 19de-eeuwse rekenmachines, bijzondere land- en zeekaarten, planetaria, de voorloper van onze staatsloten en een vierduizend jaar oud Babylonisch kleitablet met een wel hl oude rekensom.

Catalogus: Goochelen met getallen. Leiden, 2004  EUR 7

www.museumboerhaave.nl

Goochelen met getallen

 

Leids communistisch verzet

 

De Dirk van Eck-stichting stelt zichzelf tot taak om de herinnering aan het Leidse socialisme levend te houden. Daarom presenteert de Stichting het Jaarboek 2003 in april 2004: dat getuigt van durf. Dirk van Eck doet niet mee met verhullende modes. De inhoud van het -nu alweer vijftiende- jaarboek heeft altijd minstens n interessant artikel. Dit jaar voor mij drie: een artikel over de dekenfabriek Zaalberg, een stuk over het communistisch verzet in Leiden (o.a. Jan Olivier, 1913-1993) en een artikel over Leidse oorlogsmonumenten en gedenkplaatsen. Wie wist dat de boom in de middenberm van de Zeemanlaan oorspronkelijk een bevrijdingsboom was, geplant op 4 mei 1946?

15e Jaarboek Dirk van Eck-stichting. Leiden, 2004

Bestellen: www.dirkvaneck.nl

15e jaarboek Dirk van Eck-stichting

 

Schandaal in Leiden, 1834

 

170 jaar geleden vluchtte Gerrit van de Linde, briljant spreker, dichter en student theologie te Leiden, via Schipluiden, Ouderkerk en Rotterdam naar Engeland. Hij kon niet anders: een bastaardzoon bij een dienstmeisje en bijna 3.000 gulden schuld bij kleermakers, pasteibakkers, apothekers en boekverkopers waren nog overkomelijke hindernissen. Een verhouding met Jeane, vrouw van de hoogleraar chemie Van der Boon Mesch, was echter een brug te ver. In Londen werd Gerrit van de Linde na een jaartje sappelen directeur van een kostschool. Zijn brieven aan Jacob van Lennep verschenen in 1859 gekuist in druk als De Gedichten van den Schoolmeester. Gekuist ja, want de volgende passage kwam pas door Marita Mathijsen in 1977 aan het licht.

() Want de Engelsche hoeren zal niemand je recommanderen

Ze liggen net als bevroren monumenten in de veren

En om te maken dat een Engelsche hoer-vrouw onder het naayen een beetje leeft

Zou je er een andere onder moeten leggen die den hik heeft.

Waarde Van Lennep. Brieven van De Schoomeester toegelicht door Marita Mathijsen. Amsterdam, 1977.

De gedichten van de Schoolmeester. Uitg. door Marita Mathijsen. Querido, 2001

www.dbnl.org/auteurs/auteur.php3?id=scho082

Koloniale inspiratie

Eerste minuten van Andeweg en De Jong

 

Een Nijmeegse promotie in Jos las Leids? Leiden heeft een enorme retorica-traditie in de taalbeheersing. Het is mij dus een raadsel wat Jaap de Jong en Bas Andeweg beweegt om maandag 17 mei 2004 in Nijmegen te promoveren. Het is vast geen toeval dat de Katholieke Universiteit Nijmegen dit jaar haar geloof verliest en Radboud Universiteit Nijmegen gaat heten. Elke organisatie in crisis (of land, denk aan CCCP) verandert eerst de eigen naam.

Ik heb in de paar regels hierboven de termen attentum en benevolum uit de ondertitel van hun proefschrift gehad. Wat docilem parare betekent weet ik niet. Leest u het boek zelf maar, dan begrijpt u het wel. Andeweg en De Jong behandelen de theorien over toespraken (Aristoteles) en analyseerden honderden toespraken van ministers en ingenieurs. De bijgevoegde CD-rom bevat zelfs een filmpje met toespraken!

Bas Andeweg en Jaap de Jong: De eerste minuten. Attentum, benevolum en docilem parare in de inleiding van toespraken. Den Haag, SDU, 2004. EUR 35

De eerste minuten
De eerste minuten
vorige pagina top pagina